CucDai.comCực Đại
Đọc con số trong tin tức

Nghìn tỷ đồng là bao nhiêu: đọc, viết và đổi các khoản tiền rất lớn trong tin tức

Một nghìn tỷ đồng có mười hai chữ số không, bằng một triệu lần một triệu. Cách đọc, viết, đổi qua lại giữa triệu, tỷ, nghìn tỷ và tránh lệch ba số không.

Young Vietnamese woman reading news on a tablet at a street cafe in the morning, seen from behind, soft daylight, coffee glass on a small plastic stool

Một nghìn tỷ đồng là số 1 đứng trước mười hai chữ số không (10 mũ 12 đồng), bằng một nghìn lần một tỷ, và cũng bằng một triệu lần một triệu. Nếu một tỷ đồng đã là món tiền rất lớn với một gia đình, thì một nghìn tỷ là một nghìn món như thế xếp cạnh nhau.

Khó khăn khi đọc tin không nằm ở định nghĩa mà ở cách các con số được viết ra: lúc thì "1.500 tỷ", lúc thì "1,5 nghìn tỷ", lúc lại "15.000 tỷ" ngay dòng dưới. Phần dưới đây chỉ cách đọc từng kiểu viết, cách đổi qua lại bằng nhẩm, và những chỗ người đọc hay lệch đi đúng ba chữ số không, tức là sai một nghìn lần.

Bảng bậc: từ nghìn đến nghìn tỷ, mỗi bậc thêm ba số không

Cách nhớ chắc nhất là coi mỗi bậc tên gọi trong tiếng Việt cách nhau đúng ba chữ số không. Đi từ nghìn lên triệu, từ triệu lên tỷ, từ tỷ lên nghìn tỷ, lần nào cũng là nhân thêm một nghìn. Bảng sau đặt các bậc cạnh nhau, kèm cách viết bằng lũy thừa của 10 cho bạn nào đã học ở lớp 6.

Tên gọiViết theo bậc dướiSố chữ số khôngLũy thừa của 10
Một nghìn1.000310 mũ 3
Một triệu1.000.000, tức 1.000 nghìn610 mũ 6
Một tỷ1.000 triệu910 mũ 9
Một nghìn tỷ1.000 tỷ, tức 1.000.000 triệu1210 mũ 12
Một triệu tỷ1.000 nghìn tỷ1510 mũ 15

Đếm nhóm ba chữ số sau dấu chấm là cách kiểm nhanh nhất: hai nhóm là triệu, ba nhóm là tỷ, bốn nhóm là nghìn tỷ. Khi gặp một con số viết đủ trong văn bản hành chính, bạn đếm nhóm trước rồi mới đọc phần đầu. Mẹo này cũng giúp tránh đọc nhầm khi số được in chữ nhỏ trên điện thoại, chỗ mắt hay bỏ sót một nhóm.

Bậc "triệu tỷ" ít khi xuất hiện trong tin trong nước, nhưng có trong một vài bản tin tài chính quốc tế. Người viết tiếng Việt thường tránh gọi tên này và chuyển sang đơn vị khác cho dễ đọc.

Năm kiểu viết cùng một khoản tiền mà bạn sẽ gặp

Viết đủ chữ số thành một dãy dài. Hay gặp trong văn bản quyết định, hợp đồng, báo cáo tài chính: số 23 theo sau là mười một chữ số không, ngăn thành từng nhóm ba bằng dấu chấm. Chính xác nhưng khó đọc nhanh. Đếm số nhóm ba chữ số đứng sau nhóm đầu tiên: có bốn nhóm thì nhóm đầu (ở đây là số 2) đang ở bậc nghìn tỷ, nên khoản này là 2,3 nghìn tỷ.

Viết theo tỷ: 2.300 tỷ đồng. Kiểu phổ biến nhất trên báo. Ở đây dấu chấm là dấu ngăn nhóm nghìn, không phải dấu thập phân. Hai nghìn ba trăm tỷ, không phải hai phẩy ba tỷ.

Viết theo nghìn tỷ: 2,3 nghìn tỷ đồng. Dấu phẩy là dấu thập phân theo cách viết tiếng Việt. Con số này bằng đúng 2.300 tỷ. Người làm tin chọn cách này khi muốn tiêu đề ngắn.

Viết lẫn chữ và số: hơn hai nghìn tỷ đồng. Hay gặp trong lời dẫn, khi người viết không cần độ chính xác tới hàng trăm tỷ. Chữ "hơn" cho bạn biết con số thật lớn hơn một chút, không nói lớn hơn bao nhiêu.

Viết trong bảng có ghi đơn vị ở đầu cột: 2.300 (đơn vị: tỷ đồng). Đây là chỗ dễ đọc sai nhất, vì con số trong ô trông nhỏ. Luôn đọc dòng đơn vị phía trên bảng hoặc ở đầu cột trước khi đọc số.

Đổi qua lại giữa triệu, tỷ và nghìn tỷ bằng nhẩm

Bạn không cần máy tính để đổi giữa các bậc, chỉ cần dịch dấu phẩy ba chỗ sang trái hoặc sang phải. Làm theo thứ tự dưới đây, mỗi lần một bậc, đừng nhảy cóc hai bậc trong đầu vì đó là lúc hay sót.

  1. Xác định con số đang ở bậc nào: triệu, tỷ hay nghìn tỷ.
  2. Muốn đổi lên một bậc (ví dụ từ tỷ sang nghìn tỷ), chia cho 1.000: dịch dấu phẩy sang trái ba chữ số. 2.300 tỷ thành 2,3 nghìn tỷ.
  3. Muốn đổi xuống một bậc (ví dụ từ tỷ sang triệu), nhân với 1.000: dịch dấu phẩy sang phải ba chữ số. 0,75 tỷ thành 750 triệu.
  4. Muốn đổi hai bậc (nghìn tỷ sang triệu), làm hai lần bước trên: 1,2 nghìn tỷ thành 1.200 tỷ rồi thành 1.200.000 triệu.
  5. Kiểm lại bằng cách đếm số chữ số không khi viết đủ: 1,2 nghìn tỷ phải có 1, 2 và mười một chữ số không phía sau.

Ví dụ: Thảo, sinh viên năm hai ở Huế, đọc một bản tin ghi một dự án giả định có tổng vốn 15.000 tỷ đồng, đoạn sau lại ghi "giai đoạn một khoảng 4,5 nghìn tỷ". Đổi về cùng bậc nghìn tỷ, Thảo có 15 và 4,5, tức giai đoạn một chiếm 4,5 chia 15 bằng 0,3, khoảng ba phần mười tổng vốn. Đổi xong mới so được, chứ để nguyên hai kiểu viết thì mắt rất dễ thấy 4,5 nhỏ xíu cạnh 15.000.

Dấu chấm và dấu phẩy: chỗ lệch một nghìn lần

Tiếng Việt dùng dấu chấm để ngăn nhóm nghìn và dấu phẩy làm dấu thập phân: 1.500 là một nghìn năm trăm, 1,5 là một phẩy năm. Tiếng Anh làm ngược lại: 1,500 là một nghìn năm trăm, 1.5 là một phẩy năm. Khi tin được dịch vội từ nguồn nước ngoài, hoặc khi bảng số được chép từ phần mềm cài đặt ngôn ngữ tiếng Anh, hai cách viết lẫn vào nhau.

Hệ quả là "1.500 tỷ" có thể bị một người quen đọc tài liệu tiếng Anh hiểu thành một phẩy năm tỷ, nhỏ đi một nghìn lần. Ngược lại, con số "1,5 tỷ" chép sang bảng tính có thể bị phần mềm hiểu thành mười lăm tỷ hoặc báo lỗi. Đây không phải lỗi hiếm; ai làm việc với bảng số đều từng gặp.

Câu tự hỏi để kiểm: con số này có hợp với phần còn lại của bài không? Nếu bài nói về một công trình lớn mà bạn đọc ra con số chỉ bằng giá một căn hộ, gần như chắc chắn bạn đã đọc sai dấu. Một cách kiểm khác là tìm con số đó ở chỗ thứ hai trong bài, thường là phần tóm tắt hoặc phần chú thích ảnh, và so hai cách viết với nhau.

Nghìn tỷ, ngàn tỷ, tỉ và cách đọc tên đơn vị

Cùng một khoản tiền có thể được gọi bằng vài tên, tuỳ báo và tuỳ vùng. Biết các tên này là một nhà sẽ đỡ băn khoăn khi so hai bản tin viết về cùng một việc.

Cách viết gặp trong tinNghĩaGhi chú
nghìn tỷ, ngàn tỷmột nghìn lần một tỷ, 12 số không"Ngàn" hay dùng ở phía Nam, "nghìn" ở phía Bắc; hai từ cùng nghĩa
tỷ, tỉmột nghìn lần một triệu, 9 số khôngHai cách viết chính tả, cùng một số
trăm tỷmột trăm lần một tỷ, 11 số khôngCòn thiếu một bậc mới tới nghìn tỷ
chục nghìn tỷmười lần một nghìn tỷ, 13 số khôngHay viết là 10.000 tỷ
trillion (tiếng Anh)nghìn tỷKhông phải "tỷ"; billion mới là tỷ

Chữ "trillion" là bẫy quen thuộc khi đọc tin dịch: có người dịch thành "tỷ tỷ" hay "triệu tỷ". Theo cách dùng phổ biến hiện nay trong tin tiếng Anh, million là triệu, billion là tỷ, trillion là nghìn tỷ. Mỗi bậc vẫn cách nhau ba số không, giống tiếng Việt.

Khi hai bài báo cùng nói về một khoản mà một bài ghi "gần 1 ngàn tỷ", bài kia ghi "980 tỷ", hai con số này không mâu thuẫn. Một bên làm tròn để dễ đọc, một bên giữ số gần đúng hơn.

Cảm nhận một nghìn tỷ bằng những thứ đếm được

Định nghĩa đúng chưa đủ để cảm được độ lớn. Một cách là đổi ra số tờ tiền. Nếu dùng tờ mệnh giá lớn nhất là 500.000 đồng, một tỷ đồng là 2.000 tờ, còn một nghìn tỷ là 2.000.000 tờ. Giả sử bạn đếm mỗi giây một tờ không nghỉ, hai triệu giây chia cho 86.400 giây mỗi ngày ra khoảng 23 ngày đêm liên tục.

Một cách khác là xếp chồng. Đây là ước lượng: giả định mỗi tờ tiền dày khoảng 0,1 milimét. Hai triệu tờ chồng lên nhau dày khoảng 200.000 milimét, tức khoảng 200 mét, cao cỡ một toà nhà nhiều chục tầng. Nếu tờ thật dày hơn hay mỏng hơn một chút thì con số đổi theo, nhưng bậc độ lớn vẫn là vài trăm mét chứ không phải vài mét hay vài cây số.

Cách thứ ba, gần với tin tức hơn, là chia cho số người. Dân số Việt Nam hơn 100 triệu người; lấy tròn 100 triệu, một nghìn tỷ đồng chia đều ra khoảng 10.000 đồng mỗi người. Cùng một con số, nhìn theo kiểu xếp chồng thì thấy khổng lồ, nhìn theo đầu người thì thấy nhỏ hơn bạn tưởng. Cả hai đều đúng; cái cần là biết mình đang nhìn theo cách nào.

Chỗ hay sai khi đọc và cách tự kiểm

Những lỗi dưới đây không cần giỏi toán mới tránh được, chỉ cần một thói quen dừng lại hai giây trước khi chia sẻ một con số. Anh Tuấn, nhân viên văn phòng ở Hải Phòng, kể rằng từng đăng nhầm một khoản "tám trăm triệu" thành "tám trăm tỷ" lên nhóm cơ quan chỉ vì đọc lướt tiêu đề.

  • Đọc dấu chấm như dấu thập phân: "2.300 tỷ" thành hai phẩy ba tỷ, nhỏ đi một nghìn lần.
  • Bỏ sót dòng đơn vị đầu bảng, đọc "2.300" mà không biết đó là tỷ đồng hay triệu đồng.
  • Đổi hai bậc cùng lúc trong đầu, kết quả lệch ba hoặc sáu chữ số không.
  • Dịch trillion thành tỷ, tức nhỏ đi một nghìn lần so với nghĩa thật.
  • So hai con số ở hai bậc khác nhau (15.000 tỷ với 4,5 nghìn tỷ) mà không đưa về một bậc.

Cách tự kiểm gọn nhất gồm hai câu hỏi: con số này viết đủ ra thì có bao nhiêu nhóm ba chữ số không, và nó có hợp với quy mô sự việc trong bài không. Nếu một trong hai câu trả lời làm bạn ngập ngừng, đọc lại đoạn chứa con số, tìm dòng ghi đơn vị, rồi mới kết luận.

Đọc thành lời cho đúng khi kể lại hay đọc bản tin

Đọc một con số lớn thành lời là bước hay bị coi nhẹ, nhưng người nghe chỉ có lời của bạn chứ không nhìn thấy dấu chấm, dấu phẩy. Khi bạn đọc to một bản tin cho người lớn tuổi trong nhà, hay kể lại trong buổi họp, các mẫu sau giúp con số đến tai người nghe đúng như trên giấy.

  • 2.305 tỷ đọc là "hai nghìn ba trăm lẻ năm tỷ" (hoặc "linh năm" theo giọng phía Nam), không đọc "hai phẩy ba trăm lẻ năm".
  • 1,05 nghìn tỷ đọc là "một phẩy không năm nghìn tỷ", nhưng dễ nghe hơn nếu đổi thành "một nghìn không trăm năm mươi tỷ".
  • 0,8 tỷ nên đổi sang "tám trăm triệu" trước khi đọc; chữ "không phẩy tám tỷ" nghe xong ít người nhớ.
  • 12.500 tỷ đọc "mười hai nghìn năm trăm tỷ", hoặc gọn hơn "mười hai phẩy năm nghìn tỷ"; chọn một cách và giữ nguyên trong cả lần kể.
  • Khi con số có đơn vị tiền nước ngoài, đọc đơn vị ngay sau số, đừng để người nghe tưởng là tiền đồng.

Mẹo của người đọc bản tin là chọn bậc sao cho phần trước đơn vị nằm trong khoảng từ 1 đến dưới 1.000. Như vậy người nghe chỉ phải nhớ một con số ngắn và một chữ đơn vị, không phải nhớ cả một chuỗi.

Câu hỏi thường gặp

Một nghìn tỷ đồng có bao nhiêu chữ số không?

Một nghìn tỷ đồng có mười hai chữ số không, tức số 1 rồi bốn nhóm ba chữ số không ngăn bằng dấu chấm. Mỗi nhóm ba chữ số không ứng với một bậc: nghìn, triệu, tỷ, nghìn tỷ, nên đếm bốn nhóm là đủ để nhận ra.

Nghìn tỷ và ngàn tỷ có khác nhau không?

Không khác. "Nghìn" và "ngàn" là hai cách nói cùng một số, phía Bắc hay dùng nghìn, phía Nam hay dùng ngàn. Một nghìn tỷ và một ngàn tỷ đều bằng một nghìn lần một tỷ đồng.

1,5 nghìn tỷ là bao nhiêu tỷ?

Là 1.500 tỷ đồng. Đổi từ nghìn tỷ xuống tỷ thì nhân với 1.000, tức dịch dấu phẩy sang phải ba chữ số. Viết đủ ra là số 15 theo sau bởi mười một chữ số không.

Trillion trong tin tiếng Anh dịch là gì?

Theo cách dùng phổ biến hiện nay, trillion là nghìn tỷ, billion là tỷ và million là triệu. Dịch trillion thành tỷ là làm con số nhỏ đi một nghìn lần, một lỗi khá hay gặp trong bản dịch vội.

Làm sao biết bảng số liệu đang tính theo tỷ hay triệu?

Tìm dòng ghi đơn vị, thường nằm ngay trên bảng, dưới tiêu đề bảng hoặc trong ô đầu cột, dạng "đơn vị: tỷ đồng". Nếu không thấy, đọc phần lời văn quanh bảng để đối chiếu một con số đã được viết đủ đơn vị.

Một nghìn tỷ đồng chia cho mỗi người dân là bao nhiêu?

Lấy tròn dân số là 100 triệu người, một nghìn tỷ đồng chia đều ra khoảng 10.000 đồng mỗi người. Đây chỉ là cách hình dung độ lớn, không có nghĩa mỗi người được nhận hay phải trả khoản đó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138